नीरा नदी कोरडी; इंदापूर - माळशिरस तालुक्यावर पाणीटंचाईचे भीषण संकट! बंधाऱ्यांमध्ये पाण्याऐवजी उघडे पडले पात्र; जनावरांच्या चाऱ्याचाही प्रश्न गंभीर, टँकर सुरू करण्याची ग्रामस्थांची मागणी

 *कार्यकारी संपादक*

*एस. बी. तांबोळी*

*टाइम्स 45 न्यूज मराठी* 

*मो:-8378081147*

        नीरा नदीला पुराचे पाणी वाहून गेल्यानंतर नदीवरील बंधाऱ्यांना ढापे टाकण्यात आल्याने इंदापूर आणि माळशिरस तालुक्यांतील नदीकाठच्या गावांमध्ये पाणीटंचाईचे गंभीर संकट निर्माण झाले आहे. नदीवरील जवळपास सर्वच बंधारे कोरडे पडल्याने नदीपात्रात पाण्याचा थेंबही शिल्लक नसल्याचे चित्र आहे. पिण्याच्या पाण्यासह जनावरांच्या पाण्याचा आणि चाऱ्याचा प्रश्न दिवसेंदिवस गंभीर होत असून, नदीपात्रात चिमणीला प्यायला पाणी मिळणेही अवघड झाले आहे. त्यामुळे प्रशासनाने तातडीने पाण्याचे टँकर सुरू करावेत, तसेच वीर धरणातून नीरा नदीत पाणी सोडून बंधारे भरून घ्यावेत, अशी मागणी शेतकरी आणि ग्रामस्थांकडून होत आहे.

       बंधारे कोरडे, नदीपात्र उघडे :- पावसाळ्यात नीरा नदीतून मोठ्या प्रमाणावर पुराचे पाणी वाहून गेले. मात्र, पूर ओसरल्यानंतर नदीवरील बंधाऱ्यांना ढापे टाकण्यात आल्याने बंधाऱ्यांमध्ये पाणीसाठा टिकून राहिला नाही. परिणामी, अनेक बंधाऱ्यांतील पाणी संपून नदीपात्र कोरडेठाक पडले आहे. नदीकाठच्या गावांमध्ये पाणी उपलब्धतेचा प्रश्न निर्माण झाला असून, शेती आणि पशुधनावरही त्याचे गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

       पिण्याच्या पाण्यासाठी भटकंती :- नीरा नदीकाठच्या अनेक गावांमध्ये नदीच्या पाण्यावर प्रत्यक्ष किंवा अप्रत्यक्षपणे पिण्याच्या पाण्याची आणि इतर दैनंदिन गरजांची पूर्तता अवलंबून असते. नदीपात्र कोरडे पडल्याने विहिरींच्या पाणीपातळीवरही परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. उपलब्ध जलस्रोतांवर ताण वाढत असल्याने नागरिकांना पिण्याच्या पाण्यासाठी पर्यायी व्यवस्था करावी लागत आहे. परिस्थिती आणखी गंभीर होण्यापूर्वी प्रशासनाने संभाव्य पाणीटंचाईग्रस्त गावांचे सर्वेक्षण करून टँकरद्वारे पाणीपुरवठ्याचे नियोजन करावे, अशी मागणी होत आहे.

       जनावरांच्या चारा-पाण्याचा प्रश्न ऐरणीवर :-

पाण्याअभावी जनावरांच्या पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था करणे शेतकऱ्यांसाठी मोठे आव्हान बनले आहे. त्यातच दुष्काळी परिस्थितीमुळे चाऱ्याची उपलब्धता कमी होत असल्याने पशुधन जगवायचे कसे, असा प्रश्न शेतकऱ्यांसमोर उभा राहिला आहे. शेतीच्या उत्पन्नावर अवलंबून असलेल्या कुटुंबांना पाणी आणि चारा या दोन्ही समस्यांना सामोरे जावे लागत आहे. जनावरांसाठी पाणी उपलब्ध करून देण्याबरोबरच चारा टंचाईचा आढावाही प्रशासनाने घ्यावा, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.

       वीर धरणातून पाणी सोडण्याची मागणी :- नीरा नदीवरील बंधाऱ्यांमध्ये पाणीसाठा झाल्यास नदीकाठच्या गावांना मोठा दिलासा मिळू शकतो. त्यामुळे वीर धरणातून नीरा नदीत पाणी सोडून नदीवरील बंधारे भरून घ्यावेत, अशी मागणी शेतकरी आणि ग्रामस्थांनी केली आहे. पिण्याच्या पाण्याला प्राधान्य देऊन उपलब्ध पाण्याचे योग्य नियोजन करावे, तसेच आवश्यकतेनुसार बंधाऱ्यांमध्ये पाणी टिकवून ठेवण्यासाठी संबंधित यंत्रणांनी तातडीने उपाययोजना कराव्यात, अशी अपेक्षा आहे.

        प्रशासनाच्या निर्णयाकडे लक्ष :- इंदापूर आणि माळशिरस तालुक्यांतील नीरा नदीकाठच्या गावांमध्ये पाणीटंचाई वाढण्याची शक्यता लक्षात घेता प्रशासनाने परिस्थितीची प्रत्यक्ष पाहणी करावी. टंचाईग्रस्त गावांमध्ये टँकर सुरू करण्यासाठी तातडीने कार्यवाही करावी आणि वीर धरणातून पाणी सोडण्याबाबत जलसंपदा विभागांने समन्वय साधावा, अशी मागणी जोर धरत आहे. पिण्याचे पाणी, पशुधनासाठी पाणी आणि चारा उपलब्ध करून देण्यासाठी वेळीच उपाययोजना झाल्या नाहीत, तर ग्रामीण भागातील संकट अधिक गडद होण्याची भीती शेतकरी व्यक्त करीत आहेत. आता प्रशासन आणि जलसंपदा विभाग याबाबत कोणता निर्णय घेतात, तसेच नीरा नदीतील बंधाऱ्यांमध्ये पुन्हा पाणी कधी येणार, याकडे नदीकाठच्या ग्रामस्थांचे लक्ष लागले आहे.

     नीरा नदी काठावरील इंदापूर तालुक्यातील गिरवी, ओझरे, गोंदी, लुुमेवाडी, सराटी, भगतवाडी, पीठेवाडी, चाकाटी, निरनिमगाव आदी गावे तर माळशिरस तालुक्यातील संगम, गणेशगाव, माळीनगर, तांबवे, सवतगाव, अकलूज, चाकोरे, आनंदनगर आदी गावातील पिण्याचे पाणी, जनावराचा चारा व पाणी तातडीने उपलब्ध करून द्यावा व संभाव्य अनर्थ टाळावा अशी मागणी जोर धरू लागली आहे.

फोटो - सराटी येथील नीरा नदीवरील बंधारा पाण्याअभावी कोरडा पडल्याचे दिसत आहे.

------------------------------------------------------------------------