*सोलापूर सह संपूर्ण जिल्ह्यात प्रतिबंधित असणारा, गुटखा -मावा विक्री जोमात--सर्रास युवक याच्या आहारी --त्यांच्या आरोग्यास धोका* *युवकांनी या पदार्थाचे सेवन करणे थांबवले पाहिजे अन्यथा गंभीर परिणाम भोगावे लागतील --डॉ. विपुल दोशी*

 

*सोलापूर--- प्रतिनिधी*

*आबिद बागवान*

*टाइम्स 45 न्यूज मराठी*

राज्यात सुवासिक तंबाखू आणि गुटख्यावर बंदी असतानाही सोलापुरात मोठ्या प्रमाणावर गुटखा आणि माव्याची विक्री होत आहे. शहरात अनेक पानटपऱ्यांवर खुलेआम ओला मावा, सुका मावा आणि कोरडा मावा विक्री होत असून, तरुण पिढी मोठ्या संख्येने या व्यसनाच्या विळख्यात अडकत आहे. हे उत्पादन तोंडाच्या कर्करोगासह विविध गंभीर आजारांना निमंत्रण देत आहे.

या व्यवसायाच्या मुळाशी पाहिले असता, सरकारी यंत्रणांचे अक्षम्य दुर्लक्ष आणि आर्थिक हितसंबंध असल्याचा आरोप केला जात आहे. मागील काही वर्षांत या पदार्थांची विक्री मोठ्या प्रमाणावर वाढली असून, युवकांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने ही अतिशय गंभीर परिस्थिती निर्माण झाली आहे.

गुप्त व्यवसाय आणि मोठ्या प्रमाणावर उलाढाल

शहरात हाताने घासून तयार केलेला ओला मावा अत्यंत लोकप्रिय आहे. याच्या विक्रीसाठी लहान पुड्यांचा (१५ रुपये किमतीचा) वापर केला जातो. एवढेच नव्हे, तर ही पुडी मोठ्या प्रमाणावर पार्सलमध्ये भरून जिल्हाभर वितरित केली जाते.

हा व्यवसाय मोठ्या प्रमाणावर चालवला जात असल्याने अनेक अवैध प्रवासी वाहतूक करणारे हे उत्पादन शहराच्या विविध भागांत पोहोचवण्याचे काम करतात. त्यामुळे यामधून अनेकांना मोठा आर्थिक फायदा मिळतो. विशेष म्हणजे, गुटखा आणि मावा विक्री करणाऱ्या टोळ्यांमध्ये काही  अधिकाऱ्यांचा छुपा पाठिंबा असल्याचा संशय व्यक्त केला जात आहे.

शासनाने गुटखा आणि तंबाखूजन्य पदार्थांवर बंदी आणली असली, तरी त्याचा फारसा प्रभाव दिसत नाही. गुटखा आणि माव्याच्या विक्रीत अडकलेल्या लोकांना स्थानिक पातळीवर सुरक्षा मिळत असल्यामुळे हा व्यवसाय बिनधास्त सुरू आहे.

माव्याची घातक रासायनिक रचना आणि आरोग्यावर परिणाम

ओला मावा तयार करण्यासाठी विविध घटक वापरण्यात येतात, जे शरीरासाठी अत्यंत घातक असतात. यामध्ये प्रामुख्याने रेड बोला तंबाखू, एसटीडी तंबाखू, फरशीचा चुना आणि केमिकलयुक्त रंग मिसळले जातात.

हे घटक शरीरावर खालील प्रकारे विपरीत परिणाम करतात:

1. तोंडाचा कर्करोग – गुटखा आणि माव्यातील तंबाखूमुळे जबड्याच्या आत चिरा पडतात आणि त्या हळूहळू कर्करोगात परिवर्तित होतात.

2. ओरोफेरिंजियल कॅन्सर – तोंड, घसा आणि जिभेचा कर्करोग या पदार्थांच्या सततच्या सेवनामुळे होऊ शकतो.

3. जबड्यांचे विकार – मावा सतत चघळल्याने जबड्याची हाडे कमकुवत होतात आणि तोंड उघडण्याची क्षमता कमी होते.

4. त्वचेसंबंधी आजार – यामध्ये मिसळले जाणारे केमिकलयुक्त रंग आणि इतर घातक पदार्थ शरीराच्या इतर भागांवर परिणाम करतात.

5. हृदयविकार आणि उच्च रक्तदाब – तंबाखूचे घटक हृदयाच्या कार्यप्रणालीवर दुष्परिणाम करत असल्याने हृदयविकार आणि रक्तदाबाचे विकार उद्भवतात.

सिद्धेश्वर कॅन्सर हॉस्पिटलचे कॅन्सरतज्ज्ञ डॉ. विपुल दोशी म्हणाले, "गुटखा आणि मावा सतत सेवन केल्यास साधारणतः पाच ते दहा वर्षांत कर्करोग होण्याचा धोका निर्माण होतो. तरुणांनी आजपासूनच हे पदार्थ सेवन करणे थांबवले पाहिजे, अन्यथा याचे गंभीर परिणाम भोगावे लागतील."

मावा आणि गुटखा विक्रीमागील प्रशासनाचे दुर्लक्ष

राज्यात गुटखा आणि तंबाखूजन्य पदार्थांवर बंदी असतानाही सोलापुरात मोठ्या प्रमाणावर या पदार्थांची विक्री सुरू आहे. या विक्रीला आळा घालण्यासाठी प्रशासनाने कोणतीही ठोस पावले उचलली नाहीत.

*डॉ.विपुल दोशी, सोलापूर*