*चार दशकांनंतरही शिक्षकांचे धडे स्मरणात!* *डी. एस. होमिओपॅथी मेडिकल कॉलेजच्या १९८६ प्रवेश बॅचचा अनोखा शिक्षकदिन उपक्रम; शिक्षकांना ७०० हून अधिक पाठवली कृतज्ञता पोस्टकार्डे*.

 *पुणे, डॉ. संदेश शहा*.

*टाईम्स 45 न्यूज मराठी* 

*रविवार दि. ६ सप्टेंबर २०२६*

*सहसंपादक, मो. ९९२२४१९१५९*

चाळीस वर्षांपूर्वी पुण्यातील डी. एस. होमिओपॅथीक मेडिकल कॉलेजमध्ये बी.एच.एम.एस. शिक्षणासाठी प्रवेश घेतलेल्या १९८६ च्या प्रवेश बॅचने यंदाचा शिक्षकदिन एका अनोख्या उपक्रमातून संस्मरणीय केला आहे. बॅचमधील माजी विद्यार्थ्यांनी आपल्या तत्कालीन शिक्षकांप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी ७०० हून अधिक विशेषरित्या डिझाइन केलेली पोस्टकार्डे पाठवून आपली कृतज्ञता व्यक्त केली आहे. 

या उपक्रमाची संकल्पना पुण्यातील डॉ. दीपाली शाह आणि अहमदाबाद येथील डॉ. शिवांग स्वामिनारायण यांनी केली. चार दशकांनंतर आपल्या शिक्षकांशी पुन्हा भावनिक नाते जोडावे आणि त्यांच्या आयुष्यावरील प्रभावाची जाणीव कृतज्ञतेने व्यक्त करावी, हा या अभिनव उपक्रमामागील उद्देश होता. तत्कालीन प्राचार्य डॉ. एम. पी. आर्य तसेच शिक्षकवृंद यांच्याप्रती माजी विद्यार्थ्यांनी कृतज्ञता व्यक्त केली आहे.

महाराष्ट्रातील विविध शहरे आणि गावांसह अहमदाबाद (गुजरात), दिल्ली तसेच अमेरिका, जर्मनी आणि कॅनडा येथे स्थायिक असलेल्या माजी विद्यार्थ्यांनी या उपक्रमाला उत्स्फूर्त प्रतिसाद दिला. डॉ. दीपाली शाह आणि डॉ. शिवांग स्वामिनारायण यांनी विशेष संकल्पनेतून तयार केलेल्या पोस्टकार्डांवर प्रत्येकाने आपल्या शिक्षकांसाठी वैयक्तिक संदेश लिहून ते पोस्ट केले.

डिजिटल युगात पोस्टकार्डचा आग्रह :

आजच्या डिजिटल संवादाच्या युगात व्हॉट्सॲप, ई-मेल आणि सोशल मीडियाऐवजी पोस्टकार्डाची निवड करण्यामागेही विशेष भूमिका होती. हस्तलिखित पत्र किंवा पोस्टकार्डाला असलेला वैयक्तिक स्पर्श, त्याचे जतन करता येण्याजोगे स्वरूप आणि काळाच्या ओघातही टिकून राहणारी आठवण यामुळे पोस्टकार्ड माध्यम निवडण्यात आले.

७०० हून अधिक पोस्टकार्डांनी शिक्षकदिनाच्या शुभेच्छांना केवळ औपचारिक संदेश न ठेवता, १९८६ ते २०२६ या ४० वर्षांच्या सामूहिक प्रवासाची जिवंत स्मृती पोस्टकार्डच्या माध्यमातून देण्यात आली आहे.

या उपक्रमातून व्यक्त झालेली भावना अशी आहे—

“डोळ्यांत स्वप्ने घेऊन आम्ही डी. एस. होमिओपॅथी मेडिकल कॉलेजमध्ये प्रवेश केला. चार दशके उलटली, तरी त्या आठवणी आजही आमच्या जीवनप्रवासाची जपलेली सुरुवात आहेत.”

९५ माजी विद्यार्थी, विविध क्षेत्रांत ठसा

सन १९८६ ची ही बॅच आज ९५ माजी विद्यार्थ्यांचा विविधांगी समूह आहे. वैद्यकीय व्यवसाय, शिक्षण, संशोधन, आरोग्यसेवा, सामाजिक कार्य आणि अन्य व्यावसायिक क्षेत्रांत या माजी विद्यार्थ्यांनी आपापला ठसा उमटवून महाविद्यालय तसेच शिक्षकांचे नावलौकिक उंचावला आहे.

या बॅचमधील पुण्याचे डॉ. रणजित देशमुख हे ख्यातनाम न्यूरोसर्जन म्हणून कार्यरत आहेत. होमिओपॅथीतील पदवी शिक्षणानंतर त्यांनी रशियातून मास्टर्स इन सर्जरीचे शिक्षण घेतले आणि न्यूरोसर्जरीमध्ये डीएनबी प्राप्त केले.

डॉ. दीपाली शाह पुण्यात कौटुंबिक वैद्य म्हणून दीर्घकाळ वैद्यकीय सेवा देत असून, सहजीवन वृद्धाश्रमासह विविध सामाजिक उपक्रमांशीही जोडलेल्या आहेत.

डॉ. शिवांग स्वामिनारायण अहमदाबाद येथे कार्यरत असून होमिओपॅथी, उद्योग, संशोधन, आयुष व स्वास्थ्य पोलिसी, व्यावसायिक संघटना आणि सामाजिक आरोग्य क्षेत्रात ते आपले अनमोल योगदान देत आहेत. ते गुजरातच्या माननीय राज्यपालांचे मानद चिकित्सक ( होमिओपॅथी ) म्हणून कार्यरत आहेत. तसेच आरोग्य भारती, सी एल एल, पारुल युनिव्हर्सिटी, विद्यादीप युनिव्हर्सिटी, गौ विश्व विद्यापीठम आणि होमिओपॅथिक मेडिकल असोसिएशन ऑफ इंडिया यांसारख्या विविध राष्ट्रीय संस्था व उपक्रमांशी संबंधित आहेत.

परदेशातही या बॅचचे माजी विद्यार्थी कार्यरत आहेत. जर्मनीतील डॉ. अल्पना गांधी आणि लॉस एंजेलिस, अमेरिकेतील डॉ. सचिन देशमुख यांनीही या उपक्रमात सहभाग नोंदविला.

शिक्षक म्हणजे केवळ ज्ञान देणारे नव्हे :

वैद्यकीय शिक्षणात शिक्षकांची भूमिका केवळ अभ्यासक्रम आणि ज्ञान देण्यापुरती मर्यादित नसते. क्लिनिकल विचार, व्यावसायिक मूल्ये, शिस्त, रुग्णांप्रती संवेदनशीलता आणि जबाबदारीची जाणीव घडविण्यात शिक्षकांचे योगदान महत्त्वाचे असते.

चार दशकांनंतर या शिक्षकांना पाठविलेली ७०० हून अधिक पोस्टकार्डे म्हणजे याच संस्कारांना दिलेली कृतज्ञतापूर्वक मानवंदना असल्याचे माजी विद्यार्थ्यांचे म्हणणे आहे.

“चार दशके, ९५ बॅचमेट्स, ७०० हून अधिक पोस्टकार्डे आणि एकच सामायिक भावना—आमच्या आयुष्याला दिशा देणाऱ्या शिक्षकांप्रती कृतज्ञता.”

या उपक्रमातून डिजिटल युगातही गुरु-शिष्य नाते, आठवणी आणि हस्तलिखित शब्दांचे महत्त्व कायम असल्याचा संदेश देण्यात आला आहे. या उपक्रमाचे कौतुक होत आहे.