*निरा प्रणालीचा प्राथमिक सिंचन आराखडा जाहीर; फेब्रुवारी पर्यंतच शेतीला पाणी, त्यानंतर केवळ पिण्याचे आवर्तन*

*मुख्य संपादक* *टाइम्स 45 न्यूज मराठी* *मो:-9730867448*

नीरा खोऱ्यातील शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत महत्वाचा असलेला नीरा प्रणालीचा प्राथमिक सिंचन आराखडा अखेर जाहीर करण्यात आला आहे. दिनांक 5 ऑक्टोबर 2026 रोजी प्रसिद्ध झालेल्या या आराखड्यानुसार यंदा रब्बी हंगामात शेतीसाठी फेब्रुवारी 2027 पर्यंतच पाणी मिळणार असून, उन्हाळी हंगामात शेतीला पाणी बंद करून केवळ पिण्यासाठी पाणी सोडण्यात येणार आहे. पाणी उपलब्धता किती? या आराखड्यानुसार नीरा प्रणालीत सध्या एकूण उपलब्ध पाणीसाठा असा आहे: • NRBC (निरा उजवा कालवा) : 18.25 टीएमसी • NLBC (निरा डावा कालवा) : 10.65 टीएमसी NRBC मधून फलटण, माळशिरस, सांगोला परिसराला तर NLBC मधून बारामती, इंदापूर परिसराला पाणी पुरवठा होतो. पिण्याच्या पाण्याला प्रथम प्राधान्य शासनाने पिण्याच्या पाण्याला प्रथम प्राधान्य दिले आहे. 1. पाणी पुरवठा योजनांसाठी: 31 ऑगस्ट 2027 पर्यंत पिण्यासाठी NRBC मधून 1.47 टीएमसी आणि NLBC मधून 0.78 टीएमसी पाणी राखीव ठेवण्यात आले आहे. 2. 10% पाणी कपात: शासन निर्णय दि. 05.10.2026 नुसार स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या पाणी कपातीमुळे 10% कपात लागू करण्यात आली आहे. त्यानुसार NRBC - 1.32 आणि NLBC - 0.70 टीएमसी पाणी आरक्षित. 3. औद्योगिक पाणी: उद्योगांसाठी NRBC - 0.61 आणि NLBC - 0.55 टीएमसी 4. एकूण पिण्याचे + औद्योगिक पाणी वजा जाता सिंचनासाठी शिल्लक राहणारे पाणी: ◦ NRBC: 16.32 टीएमसी ◦ NLBC: 9.40 टीएमसी रब्बी हंगाम - फक्त दोन आवर्तने शेतकऱ्यांसाठी सगळ्यात महत्वाचा मुद्दा म्हणजे रब्बी हंगाम. दि. 15 नोव्हेंबर 2026 ते 18 फेब्रुवारी 2027 या कालावधीत फक्त दोन आवर्तने (आवर्तन क्र. 1 व 2) प्रस्तावित आहेत. • NRBC साठी 13.66 टीएमसी • NLBC साठी 7.00 टीएमसी म्हणजेच गहू, हरभरा, ज्वारी, मका या रब्बी पिकांना फेब्रुवारी पर्यंतच पाणी मिळणार आहे. उन्हाळी हंगामात शेतीला पाणी नाही! आराखड्यातील सर्वात धक्कादायक बाब म्हणजे उन्हाळी हंगाम. दि. 01 मार्च 2027 ते 31 ऑगस्ट 2027 अखेर शेतीसाठी एकही आवर्तन नाही. या काळात दर 20 दिवसांनी केवळ पिण्याच्या पाण्याचे आवर्तन सोडण्यात येणार असून अशी एकूण 7 आवर्तने होणार आहेत. • NRBC: 2.66 टीएमसी • NLBC: 2.40 टीएमसी शेतकऱ्यांवर काय परिणाम होणार? 1. रब्बीची पिके घेणाऱ्या शेतकऱ्यांनी 15 नोव्हेंबरच्या आधी पेरणीचे नियोजन करावे लागणार आहे. 2. फेब्रुवारीनंतर पाण्याची अपेक्षा ठेवून उन्हाळी भुईमूग, उन्हाळी ज्वारी, किंवा इतर बागायती पिके घेणे धोक्याचे ठरणार आहे. 3. पिण्याच्या पाण्याच्या टंचाईमुळे शासनाने 10% कपात लागू केल्याने पाणी जपून वापरावे लागणार आहे. एकंदरीत, यंदा नीरा खोऱ्यात पाण्याचा काटकसरीने वापर करावा लागणार असून, शेतकऱ्यांनी आपल्या पिकांचे नियोजन फेब्रुवारीपर्यंतच्या दोन आवर्तनांवरच करावे, असे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात येत आहे. ही प्राथमिक आराखडा आहे, प्रत्यक्ष आवर्तनात पावसाच्या स्थिती आणि धरणातील पाणीसाठ्यानुसार बदल होऊ शकतो.